10/1/18

Ζωές του ανέμου, του Θοδωρή Παπαθεοδώρου


Με αυτό το βιβλίο κλείνει η διλογία που διαδραματίζεται λίγο πριν και κατά τη διάρκεια των ετών της δικτατορίας στην Ελλάδα (το πρώτο βιβλίο είναι το "Ζωές του φθινοπώρου" ). Αποτελεί συνέχεια του προηγούμενου τόμου αφού στην ουσία ξεκινάει από το σημείο που σταμάτησε η διήγηση στο τέλος του προηγούμενου βιβλίου οπότε θα πρότεινα να μη διαβαστεί μόνο του. 
Πλέον ο καθένας από τους ήρωες παίρνει το δρόμο του, όλες οι διαπροσωπικές σχέσεις ξεκαθαρίζουν, δεν παρουσιάζονται πολλά νέα πρόσωπα αλλά μαθαίνουμε την πορεία όσων γνωρίσαμε στο πρώτο βιβλίο. Μεγάλο βάρος δίνεται στα συναισθήματα, ενώ μαθαίνουμε και την προσωπική ιστορία πολλών που είχαν δευτερεύοντα ρόλο στην πλοκή του πρώτου βιβλίου και τώρα παίζουν σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις. 
Και μετά έρχεται η δικτατορία. Μπορεί ο συγγραφέας να δηλώνει στο σημείωμά του στον πρώτο τόμο ότι δεν είναι ιστορικό βιβλίο (όπως είναι η τετραλογία για τον εμφύλιο του ιδίου), υπάρχουν όμως μέσα αρκετά ιστορικά γεγονότα που βοηθούν και εμάς που δεν ζήσαμε εκείνη την εποχή να καταλάβουμε τι συνέβη, πώς επιβλήθηκε η δικτατορία και όσα γινόταν τότε. 
Εκτός από την πλοκή που μου άρεσε πολύ, να τονίσω ότι μου αρέσει εξίσου πολύ και η γραφή του κ. Παπαθεοδώρου. Η σύνταξη των προτάσεων και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιεί είναι εξαιρετικά. Μοναδική ένσταση όσον αφορά το βιβλίο: θα ήθελα να μάθω και για την τύχη των υπολοίπων πρωταγωνιστών, αν και δίνονται τα απαραίτητα στοιχεία ώστε να μαντέψω τι μπορεί να τους συνέβη. 

Βαθμολογία: 9/10

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου: 
Αθήνα, 1967
Η χρονιά των σκιών.
Χούντα, κυνηγητά, φυλακίσεις, εξορίες.
Σε μια λαϊκή γειτονιά κάτω από την Ακρόπολη, οι απλοί, συνηθισμένοι άνθρωποι ζουν με μόχθο την κάθε μέρα τους και υφαίνουν με ελπίδες τα όνειρά τους. Ο αφελής φοιτητής Λουκάς, η άτυχη εργάτρια Αργυρώ, ο ξεπεσμένος ιδιοκτήτης Κόμης, η σκοτεινή θεατρίνα Λόλα, ο γοητευτικός νοικάρης Αλέκος. Μέσα σε μια νύχτα, το κατακλυσμιαίο πέρασμα της Ιστορίας θα σαρώσει τις ζωές τους. Η επιφυλακτική Άννα, στιγματισμένη απ’ τον καταδικασμένο αντάρτη πατέρα της, θα ζήσει τον φλογερό έρωτα που πάντα ονειρευόταν μα είχε πάψει να καρτερά, θα βιώσει απόλυτα την πίστη και τη θυσία και θα παλέψει με νύχια και δόντια για να κρατήσει το παιδί που βλασταίνει μέσα της.
Οι «Ζωές του Ανέμου» είναι η γλυκόπικρη αναπαράσταση μιας ολόκληρης εποχής και το πορτρέτο μιας κυνηγημένης γενιάς. Μα πάνω απ’ όλα είναι ένα συγκινητικό μυθιστόρημα για τη μνήμη και την αγάπη.

4/1/18

Ζωές του φθινοπώρου, του Θοδωρή Παπαθεοδώρου


Το βιβλίο "Ζωές του φθινοπώρου" είναι το πρώτο μέρος μιας διλογίας που διαδραματίζεται τα χρόνια πριν τη δικτατορία στην Αθήνα. Τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν είναι πολλά, όλοι ο ένοικοι μιας πολυκατοικίας και κάποιοι ακόμη που σχετίζονται με τους ενοίκους. Η αφήγηση είναι στο τρίτο πρόσωπο, με τον συγγραφέα να μας εξιστορεί γεγονότα, σκέψεις και συναισθήματα για λογαριασμό των ηρώων του. 
Μια πολύ όμορφη εικονική αναβίωση της ζωής στην μεταπολεμική Αθήνα, όπου οι περισσότεροι άνθρωποι πάλευαν για ένα πιάτο φαγητό και ένα κατάλυμα για να κοιμούνται. Οικογένειες ρημαγμένες από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και (κυρίως) από τον εμφύλιο, παιδιά που αναγκάστηκαν να πάρουν πρόωρα τη ζωή στα χέρια τους και να γίνουν κηδεμόνες για τα αδέρφια τους, γονείς που θυσιάζονται μια ζωή για να αναθρέψουν το παιδί τους. Πόρνες, κλέφτες, ξεπεσμένοι αριστοκράτες... Όλοι μας ανοίγουν την πόρτα και μας αφήνουν να παρακολουθήσουμε τη ζωή και τον καθημερινό αγώνα τους για επιβίωση αλλά και τις ελπίδες τους για ένα καλύτερο αύριο.
Φυσικά δεν θα μπορούσε να λείπει από την αφήγηση η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα της εποχής. Οι "αριστεροί" έχουν σταματήσει να διώκονται (επίσημα) αλλά τα κοινωνικά φρονήματα παίζουν ακόμη σημαντικό ρόλο στην επαγγελματική αποκατάσταση και τις διαπροσωπικές σχέσεις. Δεν υπάρχει μέσα στο βιβλίο παράθεση γεγονότων, δεν είναι ιστορικό το μυθιστόρημα, δίνονται όμως τα στοιχεία που πρέπει ώστε να μπορούμε και εμείς που δεν τα ζήσαμε εκείνα τα χρόνια να καταλάβουμε τις συνθήκες. 
Ο τίτλος "Ζωές του φθινοπώρου" ταιριάζει απόλυτα με την πλοκή και την ατμόσφαιρα που δημιουργεί το μυθιστόρημα πάντως, μπράβο σε όποιον το σκέφτηκε. 


Βαθμολογία: 8/10

Το οπισθόφυλλο του βιβλίου: 
Αθήνα, 1966
Η πλατεία Ηρώων, η οδός Ήβης, η οδός Νυμφών, τόποι και δρόμοι σαν όλους τους τόπους και δρόμους της Αθήνας, μικροί, ασήμαντοι, λυπημένοι, τυραννικοί, μα κι απέραντα τρυφεροί. Έχουν πολλή σκόνη, πολύ βάσανο, πολλές γυναίκες, πολλά παιδιά, πολλή φασαρία και πολλή σιωπή. Σ’ αυτούς τους δρόμους γεννιούνται και πεθαίνουν οι επιθυμίες και τα όνειρα των ανθρώπων που έρχονται κάθε δειλινό με το γλυκό αεράκι και χάνονται κάθε αυγή με τη θλιβερή σειρήνα της φάμπρικας.
Οι ελπίδες του νεαρού Λουκά, η νοσταλγία του ξεπεσμένου «Κόμη», ο αδιέξοδος έρωτας του μεσόκοπου Αγησίλαου, η γονατισμένη ζωή της εργάτριας Αργυρούλας, ο σκληρός Βλάσης και η εξαπατημένη Φρόσω, η απογοήτευση της Άννας που ικετεύει για δυο λέξεις τρυφερές, ο φιλότιμος Σπύρος κι ο γοητευτικός Αλέκος που την πολιορκούν, αλλά κι η θεατρίνα, ο χαφιές, ο τραμπούκος, οι παπατζήδες, οι πόρνες, οι ιδρωμένοι άντρες στα μηχανουργεία και οι γυναίκες που βρίζονται στα κεφαλόσκαλα, προτού αγκαλιαστούν και σταυροφιληθούν ξανά αλλάζοντας λόγια συγγνώμης κι αγάπης.
Ζωές γλυκές και ζωές φαρμακωμένες, αξιοπρεπείς και μικρόψυχες, τραχιές και τρυφερές. Άλλες εύκολες, άλλες δύσκολες, άλλες ακύμαντες κι άλλες φουρτουνιασμένες. Ζωές ασπρόμαυρες, γρατζουνισμένες, φθαρμένες, μα και ζωές ανυπόφερτα νοσταλγικές.

3/1/18

Τουρίστες στην ομίχλη, του Βαγγέλη Μαργιωρή



Με αφορμή την επίσκεψη 5 Αμερικανών στην Ελλάδα ο συγγραφέας περιγράφει καταστάσεις αρκετά συνηθισμένες για εμάς, που όμως προκαλούν έκπληξη στους ανυποψίαστους ξένους. 

Λοιπόν. Έχουμε 5 Αμερικάνους τους οποίους παίρνουμε από την Αμερική και τους φέρνουμε στην Ελλάδα τον Ιούνιο. Τους μοιράζουμε στη χώρα ως εξης: τους τρείς τους πάμε στην Αθήνα και τους αφήνουμε εκεί να δουν τα αξιοθέατα και να πάνε και για μπάνιο σε ελληνικό νησί. Τους άλλους δύο τους πάμε στην Κρήτη (και μάλιστα στα Σφακιά) και τους παρατάμε στην ησυχία τους να ετοιμαστούν για το γάμο τους, αφού ο άντρας έχει καταγωγή και οικογένεια εκεί.

Οκ. Στη θεωρία όλα εύκολα είναι, τα προβλήματα αρχίζουν όταν οι κακόμοιροι προσπαθούν να εφαρμόσουν το πρόγραμμά τους. Αυτούς τους καημένους που θέλουν τουρισμό τους κυνηγάνε όλα τα κακά της μοίρας τους και μέσα σε τρεις μέρες δοκιμάζουν όλα τα άσχημα της σύγχρονης Ελλάδας. Για βόλτα ξεκινάνε και καταλήγουν στο νοσοκομείο ή στο Αστυνομικό Τμήμα ...γενικά δεν είναι να τους πεις και τυχερούς (ούτε και να τους έχεις εμπιστοσύνη ότι θα εμφανιστούν στο σημείο που πρέπει με τη γκίνια που τους δέρνει). Εδώ πρέπει να πω ότι ο συγγραφέας κατάφερε να μην φαίνονται τραβηγμένες οι καταστάσεις που περιγράφει, αν και θα ήταν πολύ εύκολο να πέσει σε αυτή την παγίδα. Εκτός όμως από τα άσχημα γνωρίζουν και πολλά όμορφα όπως την ελληνική φύση, τη φιλοξενία και κάποιες εξαιρετικά αστείες προκαταλήψεις* 

Εξαιρετική βρίσκω επίσης και την επιλογή της Κρήτης ως χώρο για να γίνει ο γάμος. Ακόμη και για εμάς τους Έλληνες οι Κρητικοί και τα έθιμά τους είναι (ας πούμε με μια υπερβολή στη λέξη) "μύθος". Η εικόνα που έχω εγώ στο μυαλό μου αποδόθηκε πλήρως. Οι στενές οικογενειακές σχέσεις, οι μπαλοθιές, η προστασία της οικογενειακής τιμής, το τραπέζωμα και η ρακή. 

Ωχ, η ρακή. Έχετε αρνηθεί σε Κρητικό να πιείτε ρακή όταν κερνάει; Εγώ το έκανα. Μία φορά, επειδή μία φορά είναι πάντα αρκετή για να μαθαίνουμε από τα λάθη μας. **

Γενικά το βιβλίο είναι καλογραμμένο, διαβάζεται ευχάριστα και με άφησε με ένα χαμόγελο. 



* Με τον παπά ακόμη γελάω- εμείς μικρά όταν βλέπαμε παπά στο δρόμο χτυπούσαμε όποιον φίλο ήταν δίπλα μας και φωνάζαμε "ΠΑΡΕ ΠΑΠΑ" . Ναι, τόση χαζομάρα. 



** Με κοίταξε. Στα μάτια. Τι ποιός μωρέ, ο συμφοιτητής μου ο Κρητικός που έφερε ρακή και ποτηράκια και κέρναγε όλο το τμήμα και εγώ είπα "Αχ ευχαριστώ, να' σαι καλά αλλά δεν θέλω, δεν μου αρέσει "

Κρητικός Συμφοιτητής: Δεν σου αρέσει η ΔΙΚΗ ΜΟΥ η ρακή ;

Θρασύτατη Βίκυ: Όχι καλέ, όλες οι ρακές ....

Κρητικός Συμφοιτητής: ........(γέμισε το ποτηράκι, άπλωσε το χέρι προς εμένα και με κοίταξε)

Προβληματισμενη Βίκυ: Εχμμμμμ (από μέσα μου: "τι έπαθε καλέ αυτός και με κοιτάει έτσι ; ")

Κρητικός Συμφοιτητής: ....... (δεν μίλαγε, με κοίταζε δίνοντας μου το ποτηράκι)

ΠΟΛΥ προβληματισμενη Βίκυ: (από μέσα μου πάντα- δεν είσαι σοβαρή που θα μιλήσω κιόλας να προκαλέσω κι άλλο τη μοίρα μου : "ωχ, την πατήσαμε" )

Κρητικός Συμφοιτητής: .... (τα ίδια, με κοίταζε)

Αποφασισμένη Βίκυ: Πλάκα σου έκανα καλέ , γιααααα φέρε να δοκιμάσω πώς την φτιάχνεις τη ρακή (τσαααακ, παρ το κάτω το σφηνάκι, άσπρο πάτο- τη γλιτώσαμε και σήμερα).

Βαθμολογία: 8/10


Το οπισθόφυλλο του βιβλίου: 

Πέντε Νεοϋορκέζοι επισκέπτονται την Ελλάδα με στόχο να τελέσουν έναν υπέροχο γάμο και να περάσουν ονειρικές μέρες διακοπών. Τι γίνεται όμως όταν το καλά σχεδιασμένο πρόγραμμα των διακοπών, πρέπει να εφαρμοστεί στη χώρα του, "όπως να 'ναι, όποτε να 'ναι, όπου να 'ναι"; Πώς μπορούν να συγκεραστούν οι απόψεις περί γάμου, ανάμεσα σε μια νύφη από το Μπρούκλιν και μιας οικογένειας από τα Σφακιά; Μπορούν άραγε ο αστυνομικοί να δέρνουν λιγότερο και οι διερχόμενοι παπάδες να μη φέρνουν γρουσουζιά; Τέτοια ερωτήματα θα κληθούν να απαντήσουν οι πέντε φίλοι, ενώ ταυτόχρονα θα ανακαλύψουν πόσο ερωτικό υπόβαθρο μπορεί να δημιουργήσει το χάος.